Van Giordano Bruno tot Thomas Hobbes (luisterboek)...

Dit is deel 6 van de collegeserie Een geschiedenis van de westerse wijsbegeerte en gaat over de periode van de 17e eeuw.



Filosoof Johan Braeckman behandelt in dit 6de deel het ontstaan van het moderne denken. Hij schetst daarin de intellectuele omwenteling van de renaissance naar de zeventiende 17e eeuw: een tijd van explosieve wetenschappelijke vooruitgang, maar ook van religieus geweld, heksenvervolgingen en politieke chaos.


Het hoorcollege verkent eerst hoe vrijdenken botste met dogma’s aan de hand van markante figuren als Giordano Bruno, Galileo Galilei en Francis Bacon, die de basis legden voor de experimentele wetenschap. Tegelijk Ook komen sceptische debunkers aan bod die bijgeloof en irrationaliteit bestreden met rede en empirisch onderzoek. Daarna verschuift de aandacht naar de grote filosofische systemen van Descartes en de doorbraak van het moderne mensbeeld, inclusief het beroemde cogito ergo sum en het hardnekkige mind-bodyprobleem.


Tot slot wordt de blik gericht op samenleving en politiek, met grondleggers van het moderne recht en de staatsfilosofie zoals Hugo de Groot en Thomas Hobbes. Hun ideeën over natuurrecht, macht, orde en vrijheid blijken verrassend actueel.




Over de collegeserie Een geschiedenis van de westerse wijsbegeerte

Al minstens 5000 jaar worstelt de mensheid met fundamentele vragen over het leven. Cruciale vragen over ons bestaan en ons wezen worden sinds het begin van de beschaving door bedachtzame mannen en vrouwen overwogen. Vragen als: wat is echt? Wat zou het doel van mijn leven moeten zijn en hoe moet ik dat leiden? Wie of wat is God? Hoe kan er vrijheid zijn in een wereld die wordt bepaald door causale wetten? Wanneer is het legitiem dat een persoon macht heeft over anderen? Wat is gerechtigheid? Waarheid? Goedheid? Schoonheid?


De meest briljante geesten in de geschiedenis concentreerden zich op deze vragen en hun zoektocht naar antwoorden liet ons een intellectuele erfenis van onovertroffen diepte en rijkdom na. Wijsbegeerte, zegt Braeckman, is de rationele benadering van problemen waarvoor nog geen wetenschappelijke oplossingsmethodes bestaan. Met deze omschrijving als rode draad, neemt hij de luisteraar mee op een intellectueel avontuur door de geschiedenis van het menselijk denken, van de vroegste mythen tot nu.



Inhoud



College 1. Op zoek naar de natuur van de mens

H1. Inleiding op dit hoorcollege

H2. Het leven en gedachtegoed van Giordano Bruno (1548-1600)

H3. Vervolging omwille van overtuigingen en ideeën



College 2. (On)redelijkheid in de eeuw van de rede

H4. Godsdienststrijd en heksenvervolgingen

H5. 17e eeuwse debunkers: Balthasar Bekker (1634-1698) en Simon Stevin (1548-1620)

H6. 16e eeuwse debunkers: Johannes Wier (1515-1588) en Reginald Scot (1538-1599)



College 3. De wetenschappelijke revolutie

H7. Het leven van Francis Bacon (1561-1626)

H8. De Essays en andere werken van Francis Bacon

H9. Het boek Novum Organum van Francis Bacon

H10. William Gilbert (1544-1603)

H11. De invloed van Bacon op de wetenschappelijke revolutie

H12. De Baconian method

H13. Wetenschap en mystiek bij Jacob Böhme (1575-1624)

H14. De experimentele methode bij Galileo Galilei (1564-1642)

H15. Experimentele methodes in de oudheid en middeleeuwen

H16. De eerste synthese tussen theoretici en technici, Simon Stevin (1548-1620)

H17. Het leven van Galileo Galilei

H18. Het onderzoek en de eerste werken van Galileo Galilei

H19. Baanbrekende wetenschappelijke ontdekkingen door Galilei

H20. Galilei in conflict met Rome

H21. Publicatie Dialogo die leidde tot het proces van Galilei

H22. Het proces en de veroordeling van Galilei in 1633



College 4. Descartes als grondlegger van de moderne filosofie

H23. Het leven en werk van René Descartes (1596-1650)

H24. Cogito ergo sum

H25. De Meditaties van Descartes

H26. Descartes en het mind-body probleem

H27. Descartes en zijn godsbewijzen

H28. Meer over de man Descartes en zijn ideeën



College 5. Grondleggers van de sociale, juridische en politieke filosofie

H29. De politiek filosoof Jean Bodin (1530-1596)

H30. Het leven van de politieke denker en rechtsfilosoof Hugo de Groot (1583-1645)

H31. Het werk en gedachtegoed van Hugo de Groot

H32. Het leven van politiek filosoof Thomas Hobbes (1588-1679)

H33. Leviathan van Thomas Hobbes

H34. Meer over het gedachtegoed van Thomas Hobbes

ISBN: 9789085302902

Luisterboek, 2025, Nederlands