Spinoza's Ethica (luisterboek)

Baruch de Spinoza (1632-1677) is Nederlands beroemdste filosoof. In dit hoorcollege ontrafelt Maarten van Buuren Spinoza’s Ethica, een van de meest intrigerende en revolutionaire werken uit de filosofiegeschiedenis. Het werd pas na zijn dood gepubliceerd vanwege de controversiële inhoud. In de Ethica onderzoekt Spinoza op welke manier de mens zijn vrijheid kan verwerven - een voor die tijd revolutionaire boodschap. De Ethica is geen gewoon boek, maar een zorgvuldig geconstrueerd “cryptogram” dat de luisteraar stap voor stap uitnodigt om het denken, voelen en handelen van de mens opnieuw te begrijpen.



Van Buuren laat zien hoe Spinoza’s wereldvisie rust op drie pijlers: Zijn, Denken en Doen. Alles wat bestaat is onderdeel van één allesomvattende substantie: God of Natuur. De mens is geen uitzondering, maar een uitdrukking van diezelfde werkelijkheid. Denken, waarnemen en intuïtie vormen samen ons pad naar inzicht, terwijl emoties – de “affecten” – ons kunnen verzwakken of juist versterken. Spinoza keert de christelijke moraal om: deugd is niet zelfopoffering, maar kracht, zelfkennis en liefde.



In de latere delen verbindt Spinoza zijn ethiek met samenleving en politiek. Rede betekent niet alleen verstand, maar ook gemeenschapszin. Uiteindelijk wijst hij de weg naar ware vrijheid: het vermogen om noodzakelijkheid te omarmen met begrip en liefde. Zo wordt de Ethica een oefening in helderheid, rust en levenskunst: een filosofische gids naar vrijheid in verbondenheid met alles wat is.




Inhoud



College 1. Ethica. Inleiding en deel 1: het Zijn

H1. Inleiding op de Ethica

H2. Het Zijn is substantie

H3. De oorzaak der dingen



College 2. Ethica deel 2: het Denken

H4. Denken is een activiteit

H5. Parallellisme



College 3. Ethica deel 3: het Doen

H6. De affecten

H7. Affecten zijn denkbeeldig



College 4. Ethica deel 4: ethiek en samenleving

H8. Ethiek is politiek

H9. Rede is gemeenschapszin



College 5. Ethica deel 5: de vrijheid van de mens

H10. Van passie naar actie

H11. Intuïtie, verstand en vrije noodzaak

ISBN: 9789085302889

Luisterboek, 2025, Nederlands